Për një fëmijë të vogël, një laps dhe një letër nuk janë thjesht mjete loje; ato janë ura komunikimi. Përpara se të zotërojnë sintaksën apo fjalorin kompleks, fëmijët përdorin simbolikën vizuale për të treguar historitë e tyre, për të shprehur frikërat dhe për të ndarë gëzimet.
1. Shkarravitja si "Bebëzim" Vizual
Ashtu si foshnjat fillojnë të lëshojnë tinguj përpara se të flasin, shkarravitjet e para (rreth moshës 18 muajsh deri në 2 vjeç) janë hapat e parë të komunikimit. Në këtë fazë, fëmija nuk po vizaton një objekt, por po shpreh lëvizjen dhe energjinë. Një rreth i shpejtë mund të përfaqësojë vrapimin e një qeni, edhe pse në letër duket thjesht si një lëshatë linjash.
2. Ngjyrat si Emocione të Pastra
Kur fjalori emocional është ende i kufizuar (fëmija nuk di të thotë "ndihem i izoluar" ose "jam shumë i eksituar"), ngjyrat bëhen mjetet e tyre shprehëse:
-
Ngjyrat e ndezura (e kuqe, e verdhë): Shpesh pasqyrojnë energji të lartë, entuziazëm ose ndonjëherë edhe zemërim të papërpunuar.
-
Ngjyrat e errëta: Mund të tregojnë një gjendje më reflektive, nevojë për mbrojtje ose, në disa raste, një shqetësim që fëmija nuk e thotë dot me zë.
3. Simbolika e Hapësirës dhe Përmasave
Në botën e një fëmije, madhësia në letër korrespondon me rëndësinë emocionale, jo me realitetin fizik.
-
Nëse fëmija vizaton veten shumë të vogël pranë një figure prindërore gjigante, kjo mund të tregojë ndjenjën e dominimit ose mbrojtjes.
-
Mungesa e duarve te figurat njerëzore mund të sugjerojë ndonjëherë ndjenjën e pafuqisë për të vepruar në një situatë të caktuar.
4. Vizatimi si Proces Katarsis (Çlirimi)
Shpesh, fëmijët vizatojnë ngjarje që i kanë trembur (si një qen që leh apo një rrufe). Duke e hedhur frikën në letër, fëmija merr kontrollin mbi të. Letra bëhet një mjedis i sigurt ku ata mund të "përballen" me botën e madhe që i rrethon, pa pasur nevojë të gjejnë fjalët e duhura për ta shpjeguar atë.
Të rriturit duhet ta shohin vizatimin e fëmijës jo si një vepër arti që duhet gjykuar estetikisht, por si një dritare drejt mendjes së tyre. Në vend që t’i pyesim "Çfarë është kjo?", një qasje më mbështetëse do të ishte: "Më trego diçka për këtë që ke vizatuar". Kjo i fton ata të përdorin ato pak fjalë që kanë për të plotësuar tregimin që kanë nisur në letër.