Επιλεκτική διατροφή στα νήπια: τι μπορούν να κάνουν μαζί ο παιδικός σταθμός και οι γονείς

«Τρώει μόνο μακαρόνια.» «Δεν αγγίζει τίποτα πράσινο.» Η επιλεκτική διατροφή είναι από τις πιο συχνές ανησυχίες που μοιράζονται οι γονείς νηπίων με τους παιδαγωγούς. Τα γεύματα στο σπίτι μπορούν γρήγορα να γίνουν καθημερινή μάχη και οι γονείς συχνά αναρωτιούνται αν το παιδί τους τρώει καλύτερα ή χειρότερα στον παιδικό σταθμό.

Τα καθησυχαστικά νέα είναι ότι η επιλεκτική διατροφή είναι ένα φυσιολογικό στάδιο για πολλά μικρά παιδιά. Με υπομονή και μια συνεπή προσέγγιση, κοινή για το σπίτι και τον σταθμό, τα περισσότερα παιδιά σταδιακά διευρύνουν τις τροφές που δέχονται να φάνε.

Γιατί τα νήπια γίνονται επιλεκτικά στο φαγητό

• Η επιφυλακτικότητα απέναντι στις νέες τροφές είναι φυσική. Πολλά νήπια γίνονται καχύποπτα με τις άγνωστες τροφές την περίοδο που αρχίζουν να περπατούν και να εξερευνούν. Η προσοχή απέναντι σε νέες γεύσεις είναι μια φυσιολογική αναπτυξιακή αντίδραση.
• Η ανάπτυξη επιβραδύνεται. Μετά την ταχεία ανάπτυξη του πρώτου έτους, η όρεξη μειώνεται φυσικά. Ένα νήπιο που τρώει λιγότερο απ' ό,τι ως μωρό είναι συχνά απολύτως φυσιολογικό.
• Η ανεξαρτησία μετράει. Το να λέει «όχι» στο φαγητό είναι ένα από τα λίγα πράγματα που ένα νήπιο μπορεί να ελέγξει πλήρως.
• Η υφή και η εμφάνιση έχουν σημασία. Τα μικρά παιδιά συχνά κρίνουν το φαγητό από το πώς φαίνεται, πώς μυρίζει και πώς το νιώθουν στα χέρια τους, πολύ πριν το δοκιμάσουν.

Τι μπορεί να κάνει ο παιδικός σταθμός

Κάντε τα γεύματα ήρεμα και κοινωνικά

Τα παιδιά τρώνε καλύτερα όταν τα γεύματα είναι χαλαρά και προβλέψιμα. Όταν κάθονται μαζί σε μικρά τραπέζια και οι παιδαγωγοί τρώνε ή κάθονται δίπλα τους, το γεύμα γίνεται στιγμή κοινωνικότητας και όχι εξέταση.

Προσφέρετε νέες τροφές χωρίς πίεση

Σερβίρετε μια μικρή μερίδα από μια νέα ή λιγότερο αγαπημένη τροφή δίπλα σε κάτι που το παιδί ήδη απολαμβάνει. Τα παιδιά συχνά χρειάζεται να δουν, να μυρίσουν και να αγγίξουν μια τροφή πολλές φορές πριν δεχτούν να τη δοκιμάσουν. Κάθε επαφή μετράει, ακόμη κι αν το φαγητό μείνει στο πιάτο.

Αφήστε τους φίλους να πείσουν

Ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα του παιδικού σταθμού είναι η θετική επιρροή των συνομηλίκων. Ένα παιδί που αρνείται τα καρότα στο σπίτι μπορεί να τα δοκιμάσει αφού δει τρεις φίλους του να τα τραγανίζουν με ευχαρίστηση. Οι παιδαγωγοί μπορούν να το επισημάνουν διακριτικά, χωρίς συγκρίσεις: «Κοίτα, η Έμα δοκιμάζει το καρότο. Είναι τραγανό!»

Εμπλέξτε τα παιδιά σε δραστηριότητες με φαγητό

Το πλύσιμο λαχανικών, το στρώσιμο του τραπεζιού, η φύτευση αρωματικών ή η κουβέντα για τα χρώματα και τα σχήματα των τροφών βοηθούν τα παιδιά να εξοικειωθούν και να γίνουν περίεργα για ό,τι υπάρχει στο πιάτο τους.

Αποφύγετε τις ανταμοιβές και τα «παζάρια»

Το «Φάε τα λαχανικά σου και θα πάρεις γλυκό» μαθαίνει στα παιδιά ότι τα λαχανικά είναι κάτι που πρέπει να υπομείνουν και το γλυκό είναι το έπαθλο. Μια ουδέτερη διατύπωση λειτουργεί καλύτερα: «Αυτή είναι η σημερινή σούπα. Μπορείς να τη δοκιμάσεις όταν είσαι έτοιμος.»

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς στο σπίτι

• Κρατήστε ένα πρόγραμμα. Οι σταθερές ώρες για γεύματα και σνακ βοηθούν τα παιδιά να έρχονται στο τραπέζι πεινασμένα και όχι χορτάτα από τσιμπολογήματα.
• Μοιράστε τις ευθύνες. Οι γονείς αποφασίζουν τι φαγητό προσφέρεται, πότε και πού. Το παιδί αποφασίζει αν θα φάει και πόσο. Αυτή η προσέγγιση αφαιρεί μεγάλο μέρος της σύγκρουσης από τα γεύματα.
• Τρώτε μαζί όποτε μπορείτε. Τα παιδιά μιμούνται ό,τι βλέπουν. Αφήστε τα να σας βλέπουν να απολαμβάνετε ποικιλία τροφών.
• Σερβίρετε ένα κοινό οικογενειακό γεύμα. Συμπεριλάβετε τουλάχιστον μία τροφή που το παιδί συνήθως δέχεται, αλλά αποφύγετε να μαγειρεύετε ξεχωριστά φαγητά κατά παραγγελία.
• Μείνετε ήρεμοι. Επαινέστε τη δοκιμή, όχι το άδειο πιάτο, και μην αφήνετε τα γεύματα να γίνονται διαπραγματεύσεις.

Συνεργασία: μοιραστείτε τι γίνεται στα γεύματα

Οι γονείς συχνά εκπλήσσονται όταν ακούν ότι το παιδί τους έφαγε με όρεξη φακές στον παιδικό σταθμό. Η ενημέρωση για το τι τρώνε τα παιδιά βοηθά τις οικογένειες να αξιοποιούν την πρόοδο στο σπίτι και τους παιδαγωγούς να καταλαβαίνουν τι συμβαίνει έξω από τον σταθμό.

Με το kidsday, οι παιδαγωγοί μπορούν να καταγράφουν τα γεύματα και πόσο έφαγε κάθε παιδί, και οι γονείς μπορούν να το δουν στην εφαρμογή την ίδια μέρα. Έτσι είναι εύκολο να εντοπίζονται μοτίβα, να γιορτάζονται οι μικρές επιτυχίες και να φαίνεται έγκαιρα αν ένα παιδί τρώει συστηματικά πολύ λίγο.

Πότε να ζητήσετε τη γνώμη ειδικού

Στις περισσότερες περιπτώσεις η επιλεκτική διατροφή είναι μια φάση. Ωστόσο, οι γονείς θα πρέπει να μιλήσουν με τον παιδίατρο αν το παιδί χάνει βάρος ή δεν αναπτύσσεται όπως αναμένεται, τρώει εξαιρετικά περιορισμένο αριθμό τροφών, έχει συχνά τάση για εμετό ή κάνει εμετό ενώ τρώει, δυσκολεύεται να μασήσει ή να καταπιεί, ή αν τα γεύματα του προκαλούν έντονη αναστάτωση. Τυχόν γνωστές αλλεργίες ή ιατρικές δίαιτες πρέπει πάντα να γνωστοποιούνται γραπτώς στον παιδικό σταθμό.

Τελικές σκέψεις

Η επιλεκτική διατροφή μπορεί να δοκιμάσει την υπομονή του καθενός, αλλά σπάνια διαρκεί για πάντα. Με επαναλαμβανόμενη επαφή χωρίς πίεση, καλά πρότυπα στο σπίτι και στον σταθμό και ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ παιδαγωγών και οικογενειών, τα περισσότερα νήπια σιγά σιγά γίνονται πιο τολμηρά στο φαγητό.